Franse euromunten: Marianne, de Zaaister en de boom

Frankrijk is een buurland met een lange en rijke muntgeschiedenis, en dat zie je aan zijn euromunten. In plaats van een portret van een staatshoofd kozen de Fransen voor symbolen van de Republiek, die elk een eigen verhaal hebben. Voor wie in België verzamelt, zijn Franse munten bovendien gemakkelijk te vinden: ze komen via toerisme en handel dagelijks over de grens.

Drie symbolen van de Republiek

Net als Duitsland verdeelt Frankrijk zijn acht munten over drie ontwerpen. Op alle munten staan de letters RF, voor République française.

Marianne

Marianne is de vrouwenfiguur die de Franse Republiek verbeeldt. Ze staat op postzegels, in gemeentehuizen en op officiële documenten. Op de kleinste euromunten verschijnt ze met een jong, vastberaden gezicht.

De Zaaister

De Zaaister is een klassieker uit de Franse numismatiek. Het motief van een jonge vrouw die zaad uitstrooit, verscheen al rond 1900 op Franse zilveren franken en keerde later terug op munten van de nieuwe frank. Wie oude Franse munten verzamelt, kent haar dus goed. Op de euromunten van 10, 20 en 50 cent werd het motief in een modernere stijl opnieuw getekend. De keuze is symbolisch: de Zaaister zorgt voor continuïteit tussen de frank en de euro.

De boom

Op de munten van 1 en 2 euro stond oorspronkelijk een boom in een zeshoek, met de wapenspreuk Liberté, Égalité, Fraternité. De boom staat voor leven, groei en duurzaamheid. Sinds 2022 slaat Frankrijk voor de munten van 1 en 2 euro een vernieuwd ontwerp. Daardoor bestaan er voor die twee waarden een oud en een nieuw type, wat een extra onderscheid geeft binnen een Franse verzameling.

Op de rand van de Franse munt van 2 euro staat geen tekst zoals bij Duitsland of Nederland, maar een herhaald motief van het cijfer 2 en sterren. Elk land kiest zelf; zie ons artikel over het randschrift.

Monnaie de Paris en Pessac

De Franse munten worden geslagen door de Monnaie de Paris, een van de oudste nog bestaande instellingen ter wereld. Het historische gebouw aan de Seine in Parijs huisvest vandaag vooral een museum, ateliers en de productie van verzamelmunten, medailles en kunstvoorwerpen.

De grote massa munten voor de omloop wordt niet in Parijs geslagen, maar in een moderne fabriek in Pessac, bij Bordeaux. Daar worden de Franse euromunten voor het betalingsverkeer gemaakt, en daarnaast ook munten voor andere landen. Het onderscheid is ook voor verzamelaars nuttig: proofmunten en speciale uitgiften komen meestal uit de Parijse ateliers, de gewone munten uit Pessac.

Muntteken en muntmeesterteken

Op elke Franse euromunt staan twee kleine symbolen:

• Het muntteken: een hoorn des overvloeds (cornucopia), het vaste teken van de Monnaie de Paris. Het staat op alle Franse munten, of ze nu in Parijs of in Pessac geslagen zijn.
• Het muntmeesterteken: het persoonlijke teken van de directeur of graveur-generaal die op dat moment verantwoordelijk is. Dit teken verandert wanneer er een nieuwe titularis komt.

Die traditie gaat eeuwen terug in de Franse muntgeschiedenis. Voor een verzamelaar betekent het dat munten van hetzelfde ontwerp en soms zelfs van hetzelfde jaar een ander muntmeesterteken kunnen dragen. Wie grondig wil verzamelen, noteert dus naast de waarde en het jaar ook dat teken. Een loep met een vergroting van tien keer is daarbij geen overbodige luxe: de tekens zijn klein en op versleten munten moeilijk te lezen.

Herdenkingsmunten van 2 euro

Frankrijk geeft geregeld herdenkingsmunten van 2 euro uit, gewijd aan historische gebeurtenissen, personen en grote evenementen die in Frankrijk plaatsvinden. Daarnaast neemt het deel aan de gemeenschappelijke uitgiften van alle eurolanden. De Monnaie de Paris brengt ook een uitgebreid gamma verzamelmunten uit met hogere nominale waarden, in zilver en goud. Die zijn alleen in Frankrijk wettig betaalmiddel en worden niet voor de omloop bedoeld.

Een Franse reeks opbouwen

Enkele tips voor wie met Franse munten aan de slag gaat:

1. Begin bij het wisselgeld. De drie ontwerpen vind je snel; let bij 1 en 2 euro op het oude en het nieuwe type.
2. Kijk naar de tekens. Noteer per munt het jaar en het muntmeesterteken.
3. Vul aan met sets. Sommige jaargangen van bepaalde waarden werden weinig voor de omloop geslagen. Dan zijn jaarsets vaak de eenvoudigste bron.
4. Bewaar zorgvuldig. Gebruik houders zonder pvc en reinig je munten niet (zie munten reinigen).

Wie de Franse munten naast die van de andere landen wil zien, vindt een overzicht op onze pagina over alle euromunten.

Dit artikel kan partnerlinks bevatten. Die hebben nooit invloed op wat we schrijven.