Eurobiljetten: ontwerp, reeksen en echtheidskenmerken

Over de euromunten valt veel te vertellen, omdat elk land zijn eigen zijde heeft. Bij de eurobiljetten ligt het anders: ze zijn in alle landen identiek. Toch zijn ze het bekijken waard. Hun ontwerp vertelt een verhaal over de Europese architectuur, ze zitten vol beveiligingen die je zonder hulpmiddelen kunt controleren, en ook voor verzamelaars hebben ze hun eigenaardigheden.

De eerste reeks (2002)

Op 1 januari 2002 kwamen zeven biljetten in omloop: 5, 10, 20, 50, 100, 200 en 500 euro. Het ontwerp is van de Oostenrijker Robert Kalina. Het thema heet „tijdperken en stijlen in Europa”. Elk biljet toont een bouwstijl:

Op de voorzijde staan ramen en poorten, symbolen van openheid. Op de achterzijde staan bruggen, symbool voor de verbinding tussen de Europeanen. Geen van die gebouwen bestaat echt: om geen enkel land voor te trekken, zijn het gestileerde voorbeelden van elke stijl, geen echte monumenten.

De grootte van de biljetten neemt toe met de waarde. Ook dat helpt slechtzienden, net als de verschillende kleuren.

De Europa-reeks

Vanaf 2013 werden de biljetten stap voor stap vervangen door een tweede reeks, de Europa-reeks. De thema’s bleven dezelfde, maar het ontwerp werd verfijnd en de beveiliging verbeterd. De naam komt van het portret van Europa, een figuur uit de Griekse mythologie, dat in het watermerk en in het hologram verschijnt.

De volgorde van invoering: 5 euro in 2013, 10 euro in 2014, 20 euro in 2015, 50 euro in 2017, 100 en 200 euro in 2019. Er kwam geen nieuw biljet van 500 euro. De Europese Centrale Bank besliste dat het niet meer zou worden uitgegeven, maar de bestaande biljetten van 500 euro blijven wettig betaalmiddel en behouden hun waarde.

Biljetten van de eerste reeks blijven eveneens hun waarde behouden. Ze kunnen bij de nationale centrale banken altijd worden omgeruild, ook als ze niet meer worden uitgegeven.

Voelen, kijken, kantelen

De Europese Centrale Bank vat de controle van een eurobiljet samen in drie woorden. Je hebt er geen apparaat voor nodig.

Voelen

• Het papier is gemaakt van katoen en voelt stevig en knisperend aan, niet slap of glad.
• De hoofdafbeelding, de letters en de waarde zijn in reliëfdruk aangebracht: je voelt ze met je vingertoppen. Op de biljetten van de Europa-reeks staan aan de rand ook korte voelbare lijntjes.

Kijken

• Houd het biljet tegen het licht. Het watermerk wordt zichtbaar, met het portret van Europa en de waarde bij de Europa-reeks.
• Ook de veiligheidsdraad verschijnt als een donkere lijn, waarin het woord EURO en de waarde klein te lezen zijn.

Kantelen

• Het hologram verandert van beeld als je het biljet kantelt.
• Het smaragdgroene getal op de biljetten van de Europa-reeks verandert van kleur en laat een lichteffect op en neer bewegen.

Een vals biljet faalt bijna altijd op meer dan één punt. Vergelijk bij twijfel met een biljet waarvan je zeker bent dat het echt is. Een vals biljet geef je af bij een bank of bij de politie; je mag het niet verder uitgeven.

Wat verzamelaars boeit

Een eurobiljet heeft meestal geen verzamelwaarde boven de nominale waarde. Toch zijn er verzamelaars van eurobiljetten, en ze letten op enkele details.

De drukkerijcode

Op elk biljet staat een kleine code die aangeeft in welke drukkerij het gedrukt is. De biljetten worden immers in verschillende drukkerijen in Europa gemaakt. Bij de eerste reeks verwees de eerste letter van het serienummer bovendien naar het land dat het biljet had besteld. Sommige verzamelaars proberen van elk biljet een exemplaar van elk land of van elke drukkerij te vinden.

Bijzondere serienummers

Biljetten met opvallende serienummers, zoals een reeks gelijke cijfers of een heel laag nummer, worden door sommige verzamelaars gezocht. Ook vervangingsbiljetten, gedrukt ter vervanging van exemplaren die bij de productie werden afgekeurd, hebben hun liefhebbers.

Het biljet van 0 euro

Er circuleren ook zogenaamde biljetten van 0 euro: souvenirbiljetten met een officieel ogend uiterlijk, gedrukt op veiligheidspapier en met een echt serienummer, maar zonder enige waarde als betaalmiddel. Ze zijn een leuk aandenken, geen geld.

De staat

Zoals bij munten speelt de staat bij biljetten een grote rol. Een ongevouwen, ongebruikt biljet zonder vlekken of scheurtjes wordt als „UNC” beschreven en is voor een verzamelaar het meest waard. Strijk, was of plak een biljet nooit: dat is altijd te zien.

Een nieuwe reeks in voorbereiding

De Europese Centrale Bank werkt aan een nieuw ontwerp voor de eurobiljetten, met nieuwe thema’s. Wanneer die biljetten in omloop komen, staat nog niet vast. Ook dan blijven de huidige biljetten hun waarde behouden.

Over de geschiedenis van de euro zelf, van de eerste plannen tot de invoering in 2002, lees je meer in de geschiedenis van de euro.

Dit artikel kan partnerlinks bevatten. Die hebben nooit invloed op wat we schrijven.